Grevenbroekmuseum vzw

De economie in de jaren ‘50 en ‘60 in Achel en Hamont

6b 1992 Achel Dorpssmid Guillaume Van HoofAchelse dorpssmid Guillaume Van HoofIn het begin van de jaren ‘50 waren Achel en Hamont nog agrarische gemeenten. Ongeveer 30% van de gezinnen leefde volledig van de landbouw. Er waren in 1953 twee tractoren in Hamont en 127 paarden. Bij de volkstelling in 1947 telde men in Hamont 13 KMO’s , 9 handelszaken, 71 alleenstaande handarbeiders en 192 alleenstaande handelaars. In Achel gelijkaardig, met de abdij Achelse Kluis als grootste landbouwbedrijf in de regio.

Het straatbeeld was helemaal anders dan vandaag. De bedrijven lagen verspreid, een aantal lagen midden in de woonkernen. De smid werkte nog in een open werkplaats. De auto werd zelden gebruikt voor het woon-werkverkeer. Men ging met de bus, te voet of met de fiets naar het werk. Boeren met paard en kar waren nog heel gewoon in het straatbeeld. Er werd nog volop op straat geleefd, met name rond en in de vele kleine buurtwinkels en cafés. 

Kenmerkend voor de regio is de moeizame ontsluiting, door een gebrek aan interesse van de nationale overheid om hier te investeren in wegeninfrastructuur en openbaar vervoer. Typerend voor de jaren ‘50 is de afbouw van de treinverbindingen. Het station van Achel werd tot 1948 gebruikt voor reizigersvervoer en tot 1959 voor goederenvervoer. In 1962 werden de verlaten gebouwen gekocht door de gemeente. Zo ontstond het industrieterrein Heikant. Het station in Hamont sloot in 1957 voor reizigersvervoer. In de jaren ‘60 zouden ook in Hamont de eerste industriezones gevormd worden.

102 Zuivelhandel Achiel Claes Begoniastraat 36 084'De Melkboer' Achiel Claes uit AchelIn de jaren ‘50 waren het in Achel en Hamont vooral de oude bedrijven die voor werkgelegenheid zorgden. De meeste arbeiders en bedienden werkten in de zinkfabrieken in Budel-Dorplein en Overpelt, bij ‘de poeier’ (buskruit) in Kaulille en in de Philips- en DAF-fabrieken in Eindhoven. In de jaren ‘60 trekken de industrieterreinen grotere investeringen aan. In deze jaren zijn er ook lokale ondernemers die nieuwe bedrijven opstarten of die bestaande kleine ondernemingen uitbouwden tot forse bedrijven.

Naast de grotere bedrijven waren er ook talloze kleine zelfstandige ondernemingen, actief in de horeca, bouw, kleinhandel en ambachtelijke productie. Typisch voor de jaren ‘60 is ook de aanzet tot  schaalvergroting in diverse sectoren.

In 1965 werd de vijfdaagse werkweek van 45 uren in alle sectoren verplicht. In 1967 werd het aantal wettelijke vakantiedagen uitgebreid van 12 naar 18 dagen per jaar.

 

 terug

 
 
Grotere bedrijven

 

AJK Janssen, mazouttonnen en opleggers
Amavox/Amarex Electronicagroothandel, opgestart door Frencken in de jaren ‘50. In 1963 naar nieuw pand in de Transistorstraat
Bernalinjo Molenstraat, vleesverwerking
Brabantia 1963, in 1966 met 51 werknemers
CSM Metaalconstructies Constant Schuurmans
FAL De gebroeders Lauwers startten in de jaren ‘50 met de productie van stalen ramen en deuren
Hamotex - Jansen de Wit's Kousenfabrieken Vestiging in Hamont opgericht in 1969
Hassia Benelux Verpakkingsbedrijf wordt in 1959 opgericht door Duitse investeerders. In 1966 met 57 werknemers
Hegge gebrs. 1962 verhuis van de werkplaats op de Burg naar de Varkensbos; hal van 1200 m² gebouwd. Destijds bestonden de hoofdactiviteiten vooral uit draai- en freeswerk, buigen van profielen, maken van mangaten en allerhande constructies.
Inalfa    Opgestart door Nederlandse investeerders in 1964
Klima   1963, in 1966 met 46 werknemers
Koffiebranderij 'de Gulden Poort' Gebroeders Simons stadswaag
Busbedrijf Edgard Lenders, Jan Schoemans
Meewis Exportslagerij
Mertens Schrijnwerkerij (kerkmeubilair)
Noten Leo Kolenhandel, schakelde in de jaren ‘50/’60 om naar petroleum
Schoemans Don Bouwbedrijf
Sigarenfabrieken Louis Spaas Sluit in 1970
Spaas kaarsen Groei van huishoud- en fantasiekaarsen. In 1953 telt het bedrijf 60 werknemers, in 1969 ruim 100. In 1954 door een brand volledig in de as gelegd.
Stevens Jozef Bouwbedrijf
Strohulzenfabriek Wijnen Sluit in 1960
Tissage de velours Schellens trijpfabriek
Umans Kolenhandel
Van Hout Horeca Leopold Meeuwissen en zijn vrouw bouwen hun winkel uit tot een groothandel voor horecaproducten
Van Zon horeca Opgestart in 1964

   

 

 Voorbeelden van handelszaken en kleine bedrijven

Bakkers                    Miel Spaas en Vanhout in de Stad

Ketelslegers in de Bosstraat

Bakkerij Felix Vangrinsven in de Thomas Watsonlaan

Schuermans in de Thomas Watsonlaan

Vandeurzen in de Stationsstraat

Delcour-Tielen Achel-Statie

Bioscopen                 Cinema Walburg, Leopold III

Evenementen           Pallieterhal, Zaal Apollo

Garages en

benzinepompen        Gudders, Van Gerwen, Nijs, Meeuwissen, Beliën, Tutelaers

Graanhandel            Verhees, Hendrikx

Kledij, garen en wol Joosten, Lamers, Van de Broek, Davids, Bas & Lisette Groenen

Kolenhandel             Willems, Bormans (Boerenbond)

Schoenmakers          Jaak Habraken, Pierre Plompen, Jaak Martens

Schoenwinkels          Verhees, Martens-Tjoens

Sigaren, rookwaren  Spaas

Slagers                     Winkels, Ballings, Nolleke van Vlierden, Geurts in Hamont

Slagerij Jozef Neyens en Louis Ceelen in Achel, Thieu Donckers in Achel-Statie

Smeden                     Karel Jacobs in Hamont, Giel Van Hoof in Achel, Harry Jacobs in Hamont

Superettes                Welvaart winkels: Jaak Van Otterdijk-Verweyen in Achel

Martin Saelmans en Jeanne Vos/Van Hout begonnen in 1956 een kleine superette  op de hoek van de Abdijstraat met de Deken Dolsstraat

Delhaize in de Stad

Theunis supermarkt Unic

Vangerven supermarkt Primi in Achel

Chel Willekens in Hamont-Lo

Nijs startte met fietsverkoop, daarna supermarkt, evenementenhal  Pallieterhal

Tuincentra               Louis Tijskens, Swinnen

Van Baelen               Limburgse Electro Apparaten Constructie (L.E.A.C.); fabricage van radio’s en TV’s

Wassalons                Jacobs in de Stad, Verweyen-Vangrinsven in Achel

IJzerwaren               Hegge, ’t Boerke, Van Hoof